De reflex bij wol is jeuk, en die reflex komt ergens vandaan: de wollen hemden van vroeger waren gemaakt van grove vezels die als kleine punten in de huid prikken. Merinowol uit moderne baselayers is een ander product. Het is dezelfde grondstof, maar veel fijner gesponnen, en dat verandert het gevoel volledig.
Kriebel is een kwestie van micron
De dikte van een wolvezel wordt gemeten in micron. Vezels boven ongeveer 25 micron zijn stijf genoeg om bij de meeste huiden een prikkend gevoel te geven; onder de 19 micron buigt de vezel mee en voelt het glad. Merino voor onderkleding zit meestal tussen 16,5 en 19,5 micron. Staat het aantal micron niet vermeld, dan is dat vaak een teken dat het grover is dan je wilt.
Twee nuances horen erbij. Ten eerste: een klein deel van de mensen reageert ook op fijne wol, bijvoorbeeld bij eczeem of een sterk prikkelbare huid. Ten tweede maakt de constructie uit — een dicht interlockbreisel voelt zachter dan een los breisel waar meer vezeleinden uitsteken. Bij twijfel is een mengsel met zijde of tencel de veiligste kennismaking, of je kiest een huidvriendelijk alternatief zonder dierlijke vezels.
Merino onderhemden dames →Merino met lange mouw →Waarom merino de moeite waard is
| Eigenschap | Merinowol | Katoen |
|---|---|---|
| Warmte bij vocht | Blijft warm als het nat is | Koelt sterk af |
| Geur na een dag | Vrijwel geen | Merkbaar |
| Temperatuurbereik | Breed, ook bij milde dagen | Vooral gematigd weer |
| Onderhoud | Wolprogramma, extra aandacht | Gewone was |
| Prijs per hemd | ± €30–60 | ± €8–15 |
De geurremming is voor veel mensen de doorslaggevende reden. Een merinohemd kun je meerdere dagen dragen zonder dat het onfris wordt, wat het ideaal maakt voor reizen, hutten en lange werkdagen. Wie vooral snelle zweetafvoer zoekt en een klein budget heeft, komt uit bij thermo voor dames.
Welk model kies je?
Voor onder gewone kleding werkt een dun hemd met korte mouw of brede band het best; die verdwijnt onder een blouse zonder extra volume. Voor buiten is lange mouw met duimgaten praktisch, en een iets langer achterpand houdt je onderrug bedekt als je fietst of bukt. Let daarnaast op het gewicht per vierkante meter: rond de 150 gram is een allroundgewicht, 200 gram en meer is echt winterkleding. Vergelijk het aanbod verder in de algemene wolgids.
Wassen zonder je hemd te verpesten
Merino heeft minder wasbeurten nodig dan katoen — een nacht luchten bij een open raam herstelt de meeste geur. Moet het toch de machine in, gebruik dan het wolprogramma op 30 °C met wolwasmiddel, zonder wasverzachter en zonder centrifugeren boven het toerental dat het label toestaat. Warm water en mechanische wrijving zorgen samen voor vervilting, en dat is onomkeerbaar.
Drogen doe je liggend op een handdoek, niet hangend: nat wol rekt uit onder zijn eigen gewicht. Bewaar je hemden in de zomer met een lavendel- of cederhoutzakje, want motten zijn dol op dierlijke vezels. Meer wasdetails staan in de wasgids.
Een merinohemd kost ± €30–60, tegenover ± €8–15 voor degelijk katoen. Dat is veel geld voor één hemd, maar je hebt er minder nodig: twee merinohemden dekken vaak dezelfde week als vijf katoenen. Rekent dat niet uit in jouw situatie, dan is merino simpelweg niet de juiste keuze.
Verder lezen
Veelgestelde vragen
Hoeveel micron mag merino maximaal zijn voor direct op de huid?
Onder de 19,5 micron ervaren de meeste mensen geen prikkeling. Merken die hun materiaal serieus nemen, vermelden dit getal in de productspecificatie. Ontbreekt het volledig, ga er dan van uit dat de vezel grover is en houd rekening met een minder zacht gevoel.
Kan merino in de wasdroger?
Alleen als het label expliciet 'machine washable' en droogbestendig aangeeft, en zelfs dan verkort het de levensduur. De hitte laat de schubjes op de vezel in elkaar haken, waardoor het hemd krimpt en stugger wordt. Liggend drogen is altijd veiliger.
Is een mengsel met synthetisch minder goed?
Niet per se. Een toevoeging van 10 tot 15 procent nylon versterkt dunne merinostof aanzienlijk, waardoor er minder snel gaten bij de schouderband ontstaan. Bij meer dan een kwart synthetisch verlies je wel een deel van de geurremmende eigenschappen.