Gele vlekken uit een onderhemd verwijderen

Witte hemden die onder de oksel geel en stijf worden zijn een klassieker. Frustrerend is vooral dat gewoon wassen er nauwelijks iets aan doet: het hemd komt schoon uit de machine en de vlek zit er nog. Dat komt doordat je niet met vuil te maken hebt, maar met een neerslag die zich in de vezel heeft vastgezet.

Waarom onderhemden juist geel worden

Zweet zelf is vrijwel kleurloos. De verkleuring ontstaat door een reactie tussen de eiwitten en zouten in zweet, de aluminiumzouten uit antitranspirant en de cellulose van katoen. Aluminium bindt aan de vezel en aan de eiwitresten, en dat mengsel oxideert langzaam tot een gelige, iets harde laag. Vandaar dat de plek niet alleen verkleurt maar ook stugger aanvoelt dan de rest van het hemd.

Twee dingen versnellen het proces: warmte en tijd. Een hemd dat een week in de mand ligt of dat met vlek en al de droger in gaat, bakt de neerslag als het ware vast. Hoe eerder je ingrijpt, hoe groter de kans dat je het volledig weg krijgt. Deodorant zonder aluminium geeft dit probleem veel minder, maar zorgt bij sommige mensen wel voor stugge witte randen van andere ingrediënten.

Stap voor stap: zo pak je de vlek aan

1. Borstel opgedroogde deodorantresten eerst droog weg met een zachte kledingborstel of een oude tandenborstel. Wat je er droog af krijgt, hoef je er niet chemisch uit te halen.
2. Week het hemd 1 tot 4 uur in lauw water, niet heet. Gebruik een flinke eetlepel soda per liter, of citroenzuur als je in een gebied met hard water woont — dat lost de kalk- en aluminiumverbinding beter op.
3. Wrijf daarna een enzymhoudend wasmiddel onverdund op de plek en laat het een kwartier intrekken. De enzymen breken juist de eiwitresten af waar soda alleen niet bij komt.
4. Was wit katoen vervolgens op de hoogste temperatuur die het label toestaat. Voor gekleurde of synthetische hemden houd je het lager en voeg je zuurstofbleek toe aan het hoofdwasmiddel.
5. Controleer de plek terwijl het hemd nog nat is. Zit er nog kleur in, herhaal dan stap 2 en 3 vóórdat het hemd droogt. Een vlek die eenmaal warm gedroogd is, wordt aanzienlijk hardnekkiger.

Voor de gewone weekwas van je hemden verwijzen we naar de wasgids per stof; hierboven gaat het puur om de vlekbehandeling vooraf.

Wat wel en niet werkt

Die laatste regel verrast veel mensen. Chloor reageert met de eiwitten in de vlek en vormt verbindingen die dieper geel zijn dan het origineel — en die reactie draai je niet meer terug. Ook heet water op een verse vlek is een fout: dat zet eiwit vast, precies zoals een ei stolt in de pan. Wasverzachter helpt evenmin, want die sluit het residu in plaats van het uit te spoelen.

Zo voorkom je nieuwe gele plekken

Breng antitranspirant 's avonds op een droge, schone huid aan en laat het volledig intrekken voordat je iets aantrekt. Dun smeren werkt daarbij beter dan dik: het overschot komt toch alleen op je hemd terecht. Gooi hemden na een zweterige dag niet op een stapel maar spoel ze kort uit of hang ze te luchten tot de wasdag.

Draag je veel wit, kies dan hemden van dichter gebreid katoen of gebruik een model met okselpads, dat de laag opvangt vóór de vezel. Wie flink transpireert heeft meer aan een gericht ontworpen hemd — zie onderhemd tegen zweet — en wie vooral last heeft van geur leest verder bij zweetgeur.

Verder lezen